İHD Urfa Yöneticisi Doğan: Köylülerin yaşam alanlarını savunması meşrudur

İnsan Hakları Derneği (İHD) Urfa Şubesi Ekoloji ve Yaşam Hakkı Komisyonu ve Urfa Ekoloji Derneği, Diyarbakır'ın Sur ilçesine bağlı Kervanpınar mahallesinde yapılması planlanan ZENKAR-1 GES projesine karşı çıkan bölge halkına yönelik kolluk müdahalesi hakkında ortak bir basın açıklaması gerçekleştirdi.

İHD Urfa Şube Yöneticisi Ahmet Doğan tarafından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi: 

"Diyarbakır Kervanpınar’da GES Projesine Karşı Yaşam Alanını Savunan Köylülere Yönelik Şiddeti ve Gözaltıları Kabul Etmiyoruz!

Son günlerde Diyarbakır’ın Sur ilçesine bağlı kırsal Kervanpınar (Sati ile birlikte anılan) yerleşimlerinde, mera alanında planlanan ZENKAR-1 GES projesine karşı yaşam alanlarını savunan köylülere yönelik jandarma müdahalesi, şiddet ve gözaltılar kamuoyuna yansımıştır. Basına yansıyan bilgilere göre müdahalede cop, tazyikli su, biber gazı ve plastik mermi kullanılmış; en az 4 kişi yaralanmış, 16 kişi gözaltına alınmıştır.

Bu tablo, yalnızca bir protesto müdahalesi değildir. Bu tablo, yaşam hakkının, sağlıklı çevrede yaşama hakkının, ifade özgürlüğünün ve barışçıl toplanma hakkının açık biçimde ihlal edilmesidir. Köylülerin mera alanlarını, geçim kaynaklarını ve yaşam çevrelerini korumak için gösterdikleri demokratik tepkiye karşı orantısız güç kullanılması; yaralanmaların meydana gelmesi ve çok sayıda kişinin gözaltına alınması kabul edilemez.

Ayrıca kamuoyuna yansıyan kimi açıklamalarda, proje sahasının mera alanı olması yanında kültürel/doğal miras bakımından hassasiyet taşıdığı ve bu nedenle itirazların güçlendiği belirtilmiştir. Bu tür projelerde, yerel halkın katılımı ve şeffaf bilgilendirme olmaksızın, kolluk şiddetiyle “uygulama” dayatılması; toplumsal barışı zedelediği gibi hak ihlallerini derinleştirir.

İHD Urfa Şubesi Ekoloji ve Yaşam Hakkı Komisyonu ve Urfa Ekoloji Derneği olarak altını çiziyoruz:

1. Barışçıl eylem hakkı suç değildir. Köylülerin yaşam alanlarını savunması meşrudur.

2. Orantısız güç kullanımı derhal soruşturulmalıdır. Plastik mermi, biber gazı, cop ve tazyikli su kullanımına ilişkin iddialar etkin biçimde araştırılmalı; işkence ve kötü muamele yasağı çerçevesinde sorumlular hakkında işlem yapılmalıdır.

3. Yaralananların sağlık hakkı güvence altına alınmalıdır. Yaralıların tedavisi ve adli raporlama süreçleri bağımsız biçimde yürütülmelidir.

4. Gözaltılar hukuk devletine uygun biçimde denetlenmelidir. Gözaltına alınanların avukat erişimi, sağlık kontrolleri ve kötü muameleye karşı korunması sağlanmalıdır.

5. Yaşam alanını etkileyen projeler, yerel halkın rızası ve katılımı olmadan yürütülemez. Mera alanları, geçim kaynakları ve ekosistemler “yatırım” gerekçesiyle tahrip edilemez; ÇED/izin süreçleri şeffaf olmalı, bilimsel raporlar kamuoyuna açık olmalıdır.

Çağrımızdır:

• Diyarbakır Kervanpınar’da köylülere yönelik şiddet iddiaları hakkında derhal etkin ve bağımsız soruşturma başlatılmalı.
• Köylülerin yaşam alanına ilişkin itirazları dikkate alınarak proje süreçleri şeffaflaştırılsın, halkın katılımı sağlanmalı.
• Ekoloji mücadelesi yürüten yurttaşlara yönelik kriminalize edici dil ve uygulamalara son verilmelidir.

Bizler; ekolojik yıkımın, yaşam hakkı ihlallerinin ve kolluk şiddetinin normalleştirilmesine karşı yaşamı savunmaya devam edeceğiz. Kervanpınar halkının yanındayız."