İnsan Hakları Derneği'nden "acil müdahale" çağrısı

İnsan Hakları Derneği (İHD) Şanlıurfa Şubesi tarafından Suriye ve Rojava’da işlenen savaş suçlarına ilişkin bir basın açıklaması yapıldı.

İHD Kadın Komisyonu tarafından Suriye ve Rojava'ya yönelik yapılan basın açıklamasının ardından, Birleşmiş Milletler (BM) ve Avrupa Birliği’ne (AB) "acil müdahale" çağrısında bulunulan bir mektup gönderdi.

Konuya ilişkin yapılan basın açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

“Dünya egemen güçlerinin açık ya da örtük desteğiyle Suriye’de faaliyet yürüten HTŞ bağlantılı silahlı grupların, HTŞ tarafından oluşturulan geçici yönetim bünyesinde; Alevilere, Dürzilere, Kürtlere, Ermenilere ve bölgede yaşayan diğer halklara yönelik sürdürdüğü sistematik saldırılar, artık tüm dünya kamuoyunun bilgisi dâhilindedir.

Bu saldırılar, özellikle kadınlar ve kız çocukları açısından ağır ve onarılamaz sonuçlar doğuran savaş suçları niteliği taşımaktadır. Son olarak 6 Ocak 2026 tarihinde Halep’in Şeyh Maksut ve Eşrefiye mahallelerinde gerçekleşen ve başta Kürtler olmak üzere bölge halklarını hedef alan saldırılar, uluslararası insancıl hukukun açık ihlalleridir. Tüm dünyanın gözleri önünde bir kadının cansız bedeninin bir inşaattan aşağı atılması, kadınlara yönelik bu vahşetin ulaştığı boyutu gözler önüne sermektedir.

Kamuoyuna yansımayan; ancak sahadan gelen güvenilir bilgilerle teyit edilen çok sayıda cinsel saldırı, cinsel işkence, zorla alıkoyma ve tehdit, kadın bedeninin savaşın bir silahı hâline getirildiğini açıkça göstermektedir. Bu suçlar münferit değil; bilinçli, örgütlü ve sistematik bir şiddet politikasının parçasıdır.

Bugün Rojava’da Kürtlerin yoğun olarak yaşadığı Haseke ve Kobane kentleri başta olmak üzere, bölgedeki kadınlar ve kız çocukları ciddi ve yakın bir tehdit altındadır. Tarihsel olarak tüm savaşlarda olduğu gibi, Suriye’de süren bu çatışmalarda da en ağır bedeli kadınlar ödemektedir. Kadınların yaşam hakkı, beden bütünlüğü, onuru ve özgürlüğü doğrudan hedef alınmaktadır.

Uluslararası hukuk, uzun yıllar boyunca savaş koşullarında kadınlara yönelik şiddeti görmezden gelmiştir. Birinci ve İkinci Dünya Savaşları sırasında binlerce kadının maruz kaldığı cinsel şiddet, Tokyo ve Nürnberg Mahkemeleri’nde savaş suçu olarak dahi değerlendirilmemiştir. Ancak Bosna ve Ruanda’da yaşanan soykırım ve katliamlar sonrasında, kadınların kendi mücadeleleri sayesinde uluslararası hukukta önemli bir eşik aşılmış; savaşta kadına yönelik cinsel şiddet açık biçimde savaş suçu ve insanlığa karşı suç olarak tanınmıştır.

Bugün gelinen noktada ise Suriye’de ve özellikle Rojava’da; Kürt, Alevi, Ermeni, Dürzi ve diğer yerleşik halklardan kadınlara karşı HTŞ bağlantılı silahlı gruplar tarafından yoğun ve sistematik savaş suçları işlenmeye devam etmektedir. Buna rağmen başta dünya egemen güçleri olmak üzere, uluslararası insan hakları mekanizmalarının sergilediği sessizlik kabul edilemezdir.

Bu nedenle bizler, insan hakları savunucusu kadınlar olarak;

Birleşmiş Milletler’in özellikle 1325 sayılı “Kadın, Barış ve Güvenlik” kararını,

Avrupa Birliği’nin ve üye devletlerin taraf olduğu uluslararası insan hakları sözleşmelerini

bir kez daha hatırlatma gereği duyuyoruz.

Birleşmiş Milletler, savaşları önlemek ve sivilleri korumak amacıyla kurulmuş bir kurumdur ve bünyesinde kadına yönelik şiddetle ilgili özel mekanizmalar bulunmaktadır. Bu mekanizmaların, Suriye ve Rojava’da kadınlara karşı işlenen savaş suçları karşısında açık, net ve bağlayıcı bir tutum alması zorunludur. Aynı şekilde, Avrupa Birliği kurumlarında görev yapan başta kadın milletvekilleri olmak üzere tüm temsilcilerin, kadınlara yönelik bu ağır suçlar karşısında sessiz kalmaması gerektiğine inanıyoruz.

Bizim yaşadığımız coğrafya, Suriye’deki savaşın etkilerini en yakından hisseden coğrafyalardan biridir. Orada yaşanan her yeni saldırı, her yeni ihlal; bizleri de doğrudan etkilemekte, kadınlar olarak bu şiddet ortamının sonuçlarıyla yüz yüze bırakmaktadır.

Bu nedenle öncelikle Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği bünyesinde görev yapan kadınlara, bizlerle dayanışma içinde olmaları; Suriye ve Rojava’da işlenen savaş suçlarına, özellikle kadınlara ve kız çocuklarına yönelik şiddete karşı açık bir tutum almaları çağrısında bulunuyoruz.

Bu metni; yaşananları bir kez daha hatırlatmak, sessizliğin son bulmasını talep etmek ve uluslararası kadın dayanışmasını büyütmek amacıyla kaleme aldık. ”