Türkiye’de 4 Gün Çalışma Modeli Tartışılıyor!

Haftada 4 gün çalışma ve 3 gün izin modeli, çalışan verimliliği ve iş-yaşam dengesini artırıyor, Türkiye’de tartışılıyor.

Çalışana Yeni Mesai Modeli: Haftada 4 Gün Çalışma Geliyor Mu?

OECD verilerine göre Türkiye, haftalık çalışma süresinde dünyada ikinci sırada yer alıyor. “4 gün çalışma, 3 gün izin” modeli tartışılıyor.

TÜRKİYE’DE ÇOK ÇALIŞMA KÜLTÜRÜ HÂKİM

Nature dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, Kanada, Avustralya, Belçika, İngiltere, Almanya ve Polonya gibi ülkelerde 4 gün çalışma modeli test edildi. Araştırma 8 ülkeden 141 şirketi kapsadı.

Dört gün çalışan kişilerde;

Tükenmişlik azaldı,

Mesleki tatmin arttı,

Fiziksel ve ruh sağlığı iyileşti,

Üretkenlik ve kurumsal aidiyet yükseldi.

Şirketler ise enerji giderlerinde azalma ve kârlılık artışı gözlemledi.

İŞ-YAŞAM DENGESİ ARTIRILIYOR

Araştırma, çalışanların daha aktif olduğunu, neşeli ve üretken kaldığını gösterdi. Avrupa ülkelerindeki uygulamalar da benzer sonuçlar verdi. 4 gün çalışma, iş-yaşam dengesini olumlu etkiliyor.

KÜLTÜREL ENGELLER TÜRKİYE’DE UYGULAMAYI ZORLAŞTIRIYOR

Bursa Uludağ Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Filiz Eryılmaz, Türkiye’de fazla çalışmanın kültürel bir kod olduğunu belirtiyor. Japonya, Çin, Hindistan ve ABD’de uzun çalışma saatlerinin normal olduğunu vurguluyor.

Japonya’da “Karoshi” yani “çok çalışmaktan ölmek” kavramı,

Çin’de “996” sistemi (sabah 9-akşam 9, haftada 6 gün) yaygın.

Türkiye’de de benzer bir kültür hakim olduğu için haftada 4 gün çalışma sistemi zor uygulanıyor.

TÜRKİYE’DE HAFTALIK ÇALIŞMA SAATLERİ

Avrupa İstatistik Ofisi verilerine göre 20-64 yaş arası çalışanların haftalık ortalaması 36 saat. Türkiye ise 43,1 saat ile en uzun mesai yapılan ülke konumunda.

İŞVERENLER UYGULAMAYA DİRENEBİLİR

Doç. Dr. Eryılmaz, Türkiye’de yasal olarak 45 saat belirlenmiş olsa da kayıtdışı çalışma ile sistemin oturtulmasının zor olduğunu vurguluyor. Çoğu işverenin haftada 4 gün çalışma modeline direnebileceği belirtiliyor.

GENÇ NESİL DEĞİŞİM İSTİYOR

Z kuşağı iş-yaşam dengesini maaştan daha öncelikli görüyor. Esnek çalışma modelleri ve kısa mesai talebi, gençleri iş arayışında etkiliyor. Bakanlık ise bu beklentiyi dikkate alarak esnek çalışma çalışmalarına devam ediyor.

TÜRKİYE’DE ÇALIŞMA SAATLERİ DÜŞECEK Mİ?

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, esnek çalışma ve işçilerin refahını artıracak uygulamaların gündemde olduğunu açıkladı. Ancak haftalık çalışma saatlerinde net bir düşüş henüz öngörülmüyor.

Sosyal Güvenlik Müşavirleri Derneği Başkanı Emin Yılmaz, esnek çalışma modellerinin, toplam çalışma saatini değiştirmeden günlük ve haftalık dağılımı değiştirebileceğini belirtiyor.

SİSTEMİN ARTILARI VE EKSİLERİ

Artılar:

Çalışanların fiziken ve zihnen güçlenmesi,

Verimlilik artışı,

İşverenin enerji ve maliyet giderlerinde azalma.

Eksiler:

Ücretlerde küçük düşüşler,

Sanayi ve lojistikte fiziksel sınırlamalar,

Ekip çalışması ve bağlılık sorunları,

Yöneticilerin personel üzerinde gözlem zorlukları.