ASYA-PASİFİK'TE SATRANÇ: ABDden Pekine tepki gelirken, Güney Çin Denizi ısındı! Tartışmalı adaya 7 yıl sonra kritik ziyaret

Tayvan lideri Lai Ching-tenin Afrikadaki müttefiki Esvatiniye yapacağı resmi ziyaret Seyşeller, Mauritius ve Madagaskarın hava sahasındaki uçuş izinlerini aniden iptal etmesi üzerine ertelendi. Konuyla ilgili AFPye açıklamalarda bulunan bir ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, ülke isimlerini vermeden, Bu ülkeler, Tayvanlı yetkililerin olağan seyahatlerinin güvenliği ve saygınlığına müdahale ederek Çinin talimatı doğrultusunda hareket ediyor dedi ve ekledi: Bu, Pekin'in Tayvan'a ve dünyadaki Tayvan destekçilerine karşı yürüttüğü sindirme kampanyasının bir başka örneğidir. Pekinden yanıtÇin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun ise düzenlediği basın toplantısında Washingtondan gelen tepkileri asılsız suçlamalar olarak nitelendirdi.

Guo, ABD, Çin'in ulusal egemenliğini ve toprak bütünlüğünü korumaya yönelik meşru eylemlerini sorumsuzca eleştirmiştir. Bu tür bir tutum, gerçeklerin tamamen çarpıtılması, doğru ile yanlışın birbirine karıştırılmasıdır ifadelerini kullandı. Diplomatik Dengeler ve Trump-Şi GörüşmesiBu gelişmeler kritik bir temas öncesinde gerçekleşiyor.

Trump'ın önümüzdeki ay Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile bir araya gelmesi bekleniyor. Tayvan lideri Lai Ching-te, son resmi yurt dışı seyahatini Kasım 2024'te Pasifik müttefiklerine gerçekleştirmiş ve bu seyahat sırasında ABDye bağlı olan Guam üzerinden transit geçiş yapmıştı. Geçtiğimiz yıl Lainin Latin Amerika ziyareti kapsamında New York üzerinden transit geçiş talebinin Trump yönetimi tarafından reddedildiği iddia edilmiş, ancak Tayvan Dışişleri Bakanlığı bu engellemeyi yalanlamıştı.

Tayvanlı Bakandan Güney Çin Denizinde Adaya Kritik ZiyaretÖte yandan Güney Çin Denizindeki egemenlik hakları tartışmaları sürerken, Tayvandan bölgedeki gerilimi tırmandırma ihtimali olan sembolik bir adım geldi. Tayvan Deniz İşleri Konseyi Bakanı Kuan Bi-ling, Spratly Takımadalarının en büyüğü olan ve Tayvan kontrolündeki Taiping Adasını (diğer adıyl Itu Aba) ziyaret etti. Bu ziyaret, yedi yıl aradan sonra bir Tayvanlı bakanın adaya ayak bastığı ilk temas olma özelliğini taşıyor.

Salı günü gerçekleşen ziyarete ilişkin Tayvan Sahil Güvenlik Komutanlığından yapılan açıklamada, Bakan Kuanın ziyareti sırasında adada tatbikatlar icra edildiği belirtildi. Tatbikat kapsamında, silahlı özel kuvvetlerin çağrılara yanıt vermeyen şüpheli bir kargo gemisine düzenlediği baskın ve gemiye biniş operasyonları simüle edildi. Ayrıca, bir insani yardım ve acil kurtarma tatbikatının da yapıldığı operasyona Tayvan Savunma Bakanlığına ait bir C-130 nakliye uçağının da katıldığı bildirildi.

TARTIŞMALI ADA (KAYA)Spratly Takımadalarında yer alan 0,51 kilometrekarelik Taiping Adası üzerinde Çin, Filipinler ve Vietnam hak iddia ediyor. Taipei yönetimi, adadaki egemenlik iddiasını pekiştirmek amacıyla bölgeye güneş enerjisiyle çalışan bir deniz feneri, bir havaalanı pisti ve bir rıhtım inşa etmiş durumda. Çoğunluğu sahil güvenlik personelinden oluşan bir nüfusa ev sahipliği yapan ada, 2016 yılında Laheydeki Daimi Tahkim Mahkemesinin verdiği kararla uluslararası bir hukuk tartışmasının da merkezine oturmuştu.

Filipinlerin Çine karşı açtığı dava sonucunda mahkeme, Taipingin hukuki olarak bir ada değil kaya olduğuna hükmetmiş, bu durum Tayvanın adayı çevreleyen sulardaki Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) iddialarını zayıflatmıştı. Tayvan, o dönemde mahkemenin kendisini duruşmalara davet etmediğini ve görüşlerini almadığını belirterek kararı reddetmiş, hükmün Tayvanın haklarını ciddi şekilde tehlikeye attığını savunmuştu.