Küçük Yapılarda Denetim Kıskacı Kalktı!

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği ile birlikte “Elektronik Dağıtım”, “Ceza” ve “Teminat” tebliğlerinde önemli düzenlemelere gitti. En dikkat çeken değişiklik ise yapı inşaat alanı 500 metrekareye kadar olan projelerin Elektronik Dağıtım Sistemi kapsamından çıkarılması oldu. Bu düzenleme, özellikle küçük ölçekli yapı sahiplerinin denetim süreçlerine daha kolay erişmesini amaçlıyor.

SÖZLEŞME FESİHLERİNDE SÜRE KISALDI

Yeni yönetmeliğe göre, yapı denetim kuruluşlarıyla yapılan sözleşmelerde "hiç iş yapılmaması" gerekçesiyle fesih süresi 6 aydan 3 aya indirildi. Artık inşaat üç ay içinde başlamazsa denetim firması sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebilecek.

CEZA TEBLİĞİNE SERT YAPTIRIMLAR EKLENDİ

Denetim sürecine yönelik yaptırımlar da ağırlaştırıldı. Yeni düzenlemeye göre, inşaatı tamamlanan bir bina 15 yıl içerisinde yıkılırsa veya yapım aşamasında komşu binalara zarar verilirse, ilgili yapı denetim kuruluşunun faaliyet izni iptal edilecek ve teminatına el konulacak.

DENETİM KURULUŞLARINA YENİ ATAMA SEÇENEĞİ

Elektronik Dağıtım Sistemi'ne ilişkin tebliğde yapılan bir diğer yenilik ise 45 ve üzeri yapı denetim firmasının bulunduğu illeri kapsıyor. Bu illerde sistem iki alternatifli atama modeliyle çalışacak. Böylece, yapı sahipleri aynı anda iki farklı denetim kuruluşundan teklif alabilecek.

HİZMET BEDELİ VE TEMİNAT HESAPLARI DEĞİŞTİ

2026 yılından itibaren yapı denetim firmalarının teminat hesaplamaları yıllık ÜFE (Üretici Fiyat Endeksi) yerine, TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) ile ÜFE’nin ortalaması esas alınarak yapılacak. Ayrıca küçük yapı projelerinde hizmet bedeli oranı yüzde 3,5’a kadar çıkabilecek. Güçlendirme projelerinde ise hizmet bedeli, standart denetim bedelinin en az yüzde 25’i oranında olacak.

YENİ DÖNEMDE DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR

Yapılan düzenlemelerle birlikte hem yapı sahipleri hem de denetim kuruluşları için yeni bir dönem başlıyor. Özellikle küçük ölçekli yapı projelerinde bürokratik sürecin azaltılması hedeflenirken, denetim kalitesinin korunmasına yönelik daha sert tedbirler getiriliyor.