Şanlıurfa Türkiye’yi Karanlığa Sürükleyebilir mi?

Dicle Elektrik, Şanlıurfa ve Mardin başta olmak üzere Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde tarımsal sulamaya bağlı kaçak elektrik kullanımının tehlikeli boyutlara ulaştığını açıkladı. Şirketin verilerine göre yalnızca 2025’in ilk dört ayında, kaçak kullanım nedeniyle 1.5 milyar kilovatsaat fazla enerji tüketildi. Dicle Elektrik Genel Müdürü Yaşar Arvas, bu durumun yalnızca enerji sistemini değil, tarımı, çevreyi ve toplumsal düzeni de tehdit eder hale geldiğini söyledi.

850 METREDEN SU ÇEKİLİYOR, ENERJİ TÜKETİMİ REKOR SEVİYEDE

Arvas, kuraklıkla birlikte artan yer altı suyu kullanımı nedeniyle sulama kuyularının 850 metre derinliğe kadar indiğini belirtti. Bu derinlikten ancak yüksek güçlü motopomplarla su çekilebildiğini kaydeden Arvas, "Bu rekor derinlik, bölgemiz adına açık bir ekolojik alarmdır" ifadelerini kullandı. Kaçak elektrikle çalışan bu pompalar, sistemin dengesini bozarak şebekede arıza ve kesintilere yol açıyor.

KAÇAK TÜKETİMDE YÜZDE 300 ARTIŞ

Açıklamada, tarımsal sulamadaki elektrik tüketiminin geçen yıla göre yüzde 300 oranında arttığına, bazı bölgelerde bu artışın 10 kata yaklaştığına dikkat çekildi. Kaçak kullanım oranı ise neredeyse yüzde 96 seviyesinde. Bu tüketimin Türkiye genelinde şebeke dengesizliklerine neden olduğu ve ekonomik yükünün tüm yurttaşların omuzlarına bindiği belirtildi.

TÜRKİYE’NİN AVRUPA ELEKTRİK AĞI İLE BAĞLANTISI TEHLİKEDE

Kaçak elektrik kullanımının ulusal şebekeyi tehdit ettiğini vurgulayan Arvas, “Bu kontrolsüz gidişat durdurulmazsa, Türkiye’nin Avrupa elektrik ağı ENTSO-E ile kalıcı entegrasyonu riske girebilir” açıklamasında bulundu.

HER 17 DAKİKADA BİR TOGG DEĞERİNDE KAYIP

Yıl sonuna kadar 6 ilde faturalandırılamayan enerji miktarının 9.8 milyar kWh’e ulaşacağı, bunun da güncel piyasa değeriyle 45 milyar TL’ye karşılık geldiği hesaplanıyor. Bu da yaklaşık her 17 dakikada bir TOGG fiyatına eşdeğer kaçak tüketim anlamına geliyor. Günlük kaybın ekonomik değeri ise 86 TOGG’a denk geliyor.

10 BİNDEN FAZLA KAÇAK TRAFO TESPİT EDİLDİ

Yılın ilk üç ayında yalnızca Şanlıurfa’nın Viranşehir ilçesinde 349 kaçak trafo tespit edildi. Mardin'in ilçelerinde de benzer şekilde yüzlerce trafoya el konuldu. Şirketin dron ve yapay zekâ destekli denetimleri sonucunda bugüne kadar toplam 10 binin üzerinde kaçak trafo belirlendi. En yoğun kaçak kullanımın yaşandığı ilçeler Viranşehir, Kızıltepe, Siverek, Ceylanpınar ve Derik olarak sıralandı. Bu ilçelerin tek başına Türkiye’nin üç aylık elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 2’sini oluşturduğu ifade edildi.

ENERJİYİ KORUYAN ABONELER DE ETKİLENİYOR

Genel Müdür Arvas, kaçak kullanımın yalnızca enerji sektörünü değil, borcunu düzenli ödeyen aboneleri de olumsuz etkilediğini vurguladı. “Kaçak yollarla aşırı elektrik tüketimi, şebeke arızalarına ve uzun süreli kesintilere neden olurken, tarımsal sulama abonelerinden ticarethanelere kadar pek çok kullanıcı mağduriyet yaşıyor” dedi.

2013’TEN BU YANA 62 MİLYAR TL’LİK YATIRIM

Özelleştirme sürecinin başladığı 2013 yılından bu yana, Dicle Elektrik’in toplam 62 milyar TL yatırım gerçekleştirdiği, bu yatırımlar sayesinde kayıp-kaçak oranının yüzde 76’dan yüzde 37 seviyesine çekildiği aktarıldı. Kent merkezlerinde bu oran Türkiye ortalamasına yakın seviyelere indirilmiş olsa da, kırsal bölgelerde tarımsal sulamaya bağlı kaçak tüketim bu ilerlemeyi gölgeliyor.

SÜRDÜRÜLEBİLİR TARIM İÇİN MODERN SULAMA ZORUNLU

Açıklamada son olarak, vahşi sulama yöntemlerinin yerini modern, damlama ve basınçlı sulama sistemlerine bırakmasının kaçınılmaz olduğu vurgulandı. Arvas, “Sürdürülebilir tarım artık bir tercih değil, zorunluluktur” diyerek çağrıda bulundu.