Trump İran'da 'çılgın iç çekişme var' dedi, Hürmüz'de 'vur emri' verdi

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nda mayın döşediğinden şüphelenilen tüm gemilere ve botlara ateş açması için ABD Donanması'na emir verdiğini açıkladı.Hürmüz Boğazı'ndaki mayınların ABD gemileri tarafından temizlenmesinin devam ettiğini belirten Trump, bu faaliyetlerin üç katı hızda sürmesini kararlaştırdığını duyurdu.Bundan kısa bir süre sonra sosyal medya hesabından bir paylaşım daha yapan Trump, İran içinde bir liderlik savaşı yaşandığını yazdı:"Cephede

KÖTÜ BİR ŞEKİLDE

kaybeden muhafazakarlarla, hiç de ılımlı olmayan (ama saygı kazanmakta olan) ılımlılar arasındaki bu iç çekişme ÇILGINCA!"Trump bu paylaşımdan önce de ABD'li köşe yazarı Marc Thiessen'in "İran'da iki hizip varsa, bunlardan biri bir anlaşma istiyor ve diğeri karşı çıkıyorsa, karşı çıkanları öldürelim" yazılı paylaşımını kendi hesabından paylaşmıştı.Hürmüz Boğazı'nı tamamen kontrol ettiklerini ve izin vermedikleri hiçbir geminin boğaza girip çıkamayacağını söyleyen Trump, İran bir anlaşma imzalayana kadar böyle devam edeceğini de ekledi.Öte yandan İran da ABD'nin deniz ablukası nedeniyle Hürmüz'de kendi ablukasını uyguluyor.İran, geçişine izin vereceği gemilere kendilerinin karar vereceğini ve bunlardan büyük geçiş ücretleri alacağını duyurmuştu.İran: İlk geçiş ücreti tahsil edildi23 Nisan'da bir açıklama yapan İran Meclis Başkan Yardımcısı Hamitrıza Hacı Babayi, ilk geçiş ücretinin İran Merkez Bankası'na yatırıldığını söyledi.BBC bunu bağımsız kaynaklarca doğrulayamadı.İran'ın söz konusu gemiden ne kadar geçiş ücreti aldığı açıklanmazken daha önce basında yer alan bazı haberlerde İran'ın gemi başına 2 milyon dolar istediği öne sürülmüştü.İran ajansı Tasnim'e konuşan üst düzey İranlı siyasetçi Alirıza Selimi ise ücretin gemilerin türü, taşıdıkları kargonun miktarı ve riskine göre değiştiğini söyledi.BBC Güvenlik Muhabiri Frank Gardner, bu uygulamanın Basra Körfezi'nde 1968'den beri yürürlükte olan küresel ticaret modelinin temelden değişmesi anlamına geldiğini aktarıyor.ABD'den Hint Okyanusu'nda tankere indirme Trump'ın açıklamalarından birkaç saat önce de ABD Savunma Bakanlığı, Hint Okyanusu'nda İran petrolü taşıyan bir tankere helikopterlerle inen ABD askerlerinin geminin kontrolünü ele geçirdiğini duyurdu ve İran'a yardım eden gemilere müdahale etmeye devam edeceklerini açıkladı.BBC'nin Tahran'daki muhabiri Lyse Doucet, iki ülkenin de geri adım atmaya dair bir işaret göstermediğini ekliyor:"ABD büyük ekonomik zorluklar nedeniyle Tahran'ın masaya dönmek zorunda kalacağına inanıyor. İran kesinlikle büyük bir bedel ödüyor. Bunu şehirde gezerken görüyoruz, insanlar işsizlik ve fiyat artışlarından endişeli."Fakat İran liderleri kapitülasyon kabul etmez. Bu sistemin DNA'sında böyle bir şey yok."Doucet İran liderlerinin bu acıya dayanırlarsa ABD'nin geri adım atmak zorunda kalacağına inandığını ekliyor.Böyle düşünenler yalnızca İranlı yöneticiler değil.Eski Ankara Büyükelçisi: İran daha uzun dayanırABD'de önceki başkan Joe Biden'ın yönetimine danışmanlık yapan eski Türkiye Büyükelçisi David Satterfield, BBC'ye verdiği demeçte bu savaşın kimin daha fazla dayanabileceğine bağlı olduğunu söylüyor:"Benim değerlendirmeme göre İran daha uzun dayanabilir."Ekonomik acıya dayanma kapasiteleri ABD ve Başkan Trump'tan daha fazla."Satterfield ABD'nin "gerilimi artırma tuzağına" düşme riski taşıdığını ve bu tuzağa düşmesi durumunda İran'ın Körfez ülkelerine daha büyük zarar verebileceğini de ekliyor.