Ergani’de Mozaikte Haç Motifli Davud Yıldızı Sembolü Bulundu

Roma Dönemine Ait Mozaikte Eski Yunanca Yazıtlar Ortaya Çıkarıldı

Diyarbakır’ın Ergani ilçesinde yürütülen mezar kazısı sırasında tesadüfen keşfedilen mozaik, hem taşıdığı semboller hem de tarihî önemiyle bölge arkeolojisine önemli katkılar sağladı. Yapılan detaylı incelemeler sonucunda, mozaikte haç motifi taşıyan “Davud Yıldızı” sembolü ve eski Yunanca (Grekçe) ile yazılmış altı satırlık yazıtlar tespit edildi. Bu keşif, Roma Dönemi’nin Fırat’ın doğusundaki etkisinin boyutlarına dair yeni bilgiler sunuyor.

Kurtarma Kazısı Üç Hafta Sürdü

İhbar üzerine bölgeye intikal eden Diyarbakır Müzesi ekipleri, ilk incelemelerin ardından mozaikin yer aldığı alanın tescilli bir bölge olduğunu belirledi. Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’ndan gerekli izinler alındıktan sonra, arkeolog, sanat tarihçisi, restoratör ve işçilerden oluşan uzman ekip yaklaşık üç hafta süren kapsamlı bir kurtarma kazısı gerçekleştirdi. Bu çalışmalar neticesinde, yerin yaklaşık 35 metrekarelik kısmında yer alan mozaik tüm detaylarıyla ortaya çıkarıldı.

Mozaiğin Detayları ve Semboller

Kazı alanında bulunan mozaik, iki ana bölümden oluşuyor ve yüzde 70 oranında sağlam bir şekilde günümüze ulaşmış. Kalan bölümler ise doğal etkenler ve zamana bağlı tahribatlardan etkilenmiş durumda.

Mozaiğin ilk bölümünde, ortada sekizgen formda büyük bir figür yer alıyor. Bu figürün çevresinde ise eşkenar dörtgenlerden meydana gelen geometrik desenler dikkat çekiyor. Sekizgenin doğu tarafında belirgin bir haç motifi görülürken, batı bölümünde sarı, kahverengi ve beyaz tonlardan oluşan farklı motifler yer alıyor. Güneybatıda damla motifleri ve hemen yanında, dikdörtgen bir friz içerisinde yer alan altı satırlık Grekçe yazıtlar tespit edildi.

Yazıtların Çözümlemesi Devam Ediyor

Yazıtların büyük bölümü maalesef zamanla tahrip olmuş olsa da, arkeolojik ekipler yazıtların tamamını çözümlemek için yoğun bir çalışma yürütüyor. Yazıtların içeriği hakkında henüz net bilgi elde edilememekle birlikte, çözümleme tamamlandığında bu metinlerin bölgenin tarihine ışık tutması bekleniyor. Kamuoyuyla paylaşılması planlanan yazıtlar, bölgede Roma etkisinin kapsamını daha iyi anlamamıza yardımcı olacak.

Roma’nın Doğudaki İzlerine Yeni Bir Kanıt

Diyarbakır Müzesi Müdür Vekili Müjdat Gizligöl, mozaikin önemine vurgu yaparak, bu bulgunun Roma İmparatorluğu’nun Fırat’ın doğusuna geçmediği yönündeki yaygın kanının aksine, bölgedeki uzun süreli varlığını ve kalıcı izlerini gösterdiğini belirtti. Ergani’de bulunan bu mozaik, Diyarbakır bölgesinde yerinde keşfedilen ikinci mozaik olma özelliği taşıyor. Daha önce Çınar ilçesinde bir mozaik bulunmuştu, ancak Ergani mozaiki yerinde bulunmuş olması açısından ayrı bir öneme sahip.

Kazı Alanı Korumaya Alındı, Yeni Kazılar İçin Hazırlanıyor

Kazı çalışmalarının tamamlanmasının ardından, alan Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu kararıyla toprakla kapatılarak koruma altına alındı. Bu bölge, antik bir kent olarak değerlendiriliyor ve gelecekte daha kapsamlı bilimsel kazıların yapılması planlanıyor. Ancak bölgenin halen yerel halk tarafından mezarlık alanı olarak kullanılması, definlerin engellenmesi için alternatif yeni mezarlık alanlarının tahsis edilmesini zorunlu kılıyor.

Gizligöl, mozaikin bulunduğu alanın antik dönemde bir çay kenarına kurulmuş Roma köyüne ait olduğunu ve muhtemelen villalarla çevrili zengin bir yerleşim alanı olduğunu belirtti. Bu bağlamda, yapılan çalışmaların sadece mozaikle sınırlı kalmayıp, bölgenin genel tarihî ve arkeolojik yapısını aydınlatmaya da hizmet edeceği ifade edildi.