Tezel 'Göbeklitepe eleştirilerini' yazdı: Bilinç eksikliği mi, sunum sorunu mu?

Gazeteci Mevlüt Tezel, Göbeklitepe hakkında yapılan Google Haritalar yorumlarını değerlendirdiği yazısında, tarihi alanın bazı ziyaretçilerde hayal kırıklığı yarattığını belirtti.

Medya ve sosyal platformlara yansıyan kullanıcı yorumlarında, Göbeklitepe için “hiçbir şey yok”, “anlamsız taşlar” ve “zaman kaybı” gibi ifadelerin yer aldığına dikkat çekildi. Tezel, benzer yorumların dünya genelindeki pek çok tarihi alan için de yapıldığını vurguladı.

Bu eleştirilerin tamamen yersiz olmadığını ifade eden Tezel, arkeoloji ve tarih bilgisi sınırlı olan ziyaretçilerin Göbeklitepe’de bekledikleri görselliği bulamayabileceğini söyledi. Buna karşılık, Efes Antik Kenti veya Trevi Çeşmesi gibi daha somut ve görkemli yapılar barındıran yerlerin ziyaretçiler üzerinde daha güçlü bir etki bıraktığını belirtti.

Göbeklitepe’nin öneminin ise görselliğinden çok tarihsel anlamında yattığını ifade eden Tezel, alanın yaklaşık 12 bin yıl öncesine uzandığını ve bu yönüyle Mısır piramitlerinden binlerce yıl daha eski olduğunu hatırlattı. Bu keşfin, insanlık tarihine dair yerleşik kabulleri değiştirdiğini ve avcı-toplayıcı toplulukların da karmaşık yapılar inşa edebildiğini ortaya koyduğunu vurguladı.

“Tarihin sıfır noktası” olarak nitelendirilen Göbeklitepe’nin değerinin, yeterli bilgiye sahip olunduğunda daha iyi anlaşılabildiğini belirten Tezel, kültür turizminde başarının da ziyaretçilere bu bilinci kazandırmakla mümkün olduğunu ifade etti.

Yazısında çözüm önerilerine de yer veren Tezel, modern müzecilik tekniklerinin kullanılmasının önemine dikkat çekti. Üç boyutlu canlandırmalar, holografik anlatımlar ve rekonstrüksiyonlar gibi yöntemlerle ziyaretçi deneyiminin zenginleştirilebileceğini söyledi.

Ayrıca, Göbeklitepe’de çıkarılan eserlerin sergilendiği Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi ile alan arasında daha güçlü bir bağ kurulması gerektiğini belirten Tezel, müzenin alana taşınmasının ya da biletlerin ortak hale getirilmesinin ziyaretçi deneyimini önemli ölçüde artırabileceğini dile getirdi.

Tezel’e göre, ziyaretçilerin önce müzeye yönlendirilmesi hem tarihi alanın daha iyi anlaşılmasını sağlayacak hem de toplumda arkeoloji bilincinin gelişmesine katkı sunacak.

YAZIYI OKUMAK İÇİN TIKLAYIN